Psychologische behandelingen
Acceptance and Commitment Therapy (ACT)
Ruimte voor wat moeilijk is. Richting in wat belangrijk is.
ACT helpt om minder te worstelen met lastige gedachten en gevoelens en weer te handelen vanuit wat u werkelijk belangrijk vindt. Niet het wegwerken van klachten staat centraal, maar psychologische flexibiliteit.
Bij burn-out kan ACT helpen wanneer plichtsbesef, piekeren of vermijding herstel in de weg staan.
Neem contact op
01De behandeling
Wat is ACT?
Acceptance and Commitment Therapy is een vorm van gedragstherapie die is ontwikkeld door Steven Hayes en collega's. Uitgangspunt is dat pijnlijke gedachten en gevoelens bij het leven horen, en dat vooral de strijd ertegen veel energie kost.
In de behandeling leert u met meer afstand naar uw gedachten te kijken, aanwezig te zijn in het moment en keuzes te maken op basis van persoonlijke waarden in plaats van op basis van angst, schuld of moeten.
Psychologische principes
- Acceptatie: ruimte maken voor onprettige ervaringen
- Defusie: gedachten zien als gedachten, niet als feiten
- Contact met het hier en nu
- Waarden helder krijgen
- Toegewijd handelen in kleine, haalbare stappen
Doelstellingen
- Meer psychologische flexibiliteit
- Minder vermijding en minder strijd met klachten
- Een leven en werk dat beter aansluit bij uw waarden
Toegepast bij onder meer
- Stress- en burn-outklachten
- Angst en piekeren
- Somberheid
- Chronische pijn en lichamelijke klachten
02Relatie met burn-out
Waarom kan ACT helpen bij burn-out?
Bij burn-out is vaak niet alleen de belasting hoog, maar ook de manier waarop iemand met die belasting omgaat. ACT richt zich op dat tweede deel.
- Minder strijd, minder uitputting
- Wie voortdurend vecht tegen vermoeidheid of onrust, raakt extra uitgeput. Acceptatie verlaagt die mentale belasting.
- Loskomen van ‘ik moet’
- Defusie helpt om strenge gedachten als ‘ik mag niet falen’ te herkennen zonder er automatisch naar te handelen.
- Grenzen vanuit waarden
- Door helder te krijgen wat u belangrijk vindt, wordt het makkelijker om bewust nee te zeggen tegen wat daar niet bij past.
- Duurzame terugkeer
- Toegewijd handelen ondersteunt een geleidelijke, betekenisvolle opbouw van werk en activiteiten.
03Voordelen
Belangrijkste voordelen
Richting door waarden
Keuzes in werk en privé sluiten beter aan bij wat voor u belangrijk is.
Afstand tot piekergedachten
Gedachten verliezen hun dwingende karakter, waardoor rust ontstaat.
Psychologische veerkracht
U leert flexibel te reageren op tegenslag in plaats van star vast te houden.
04Geschiktheid
Voor wie is ACT geschikt?
- U blijft doorgaan uit plichtsgevoel, ook als uw lichaam remt
- U piekert veel en probeert gedachten weg te duwen
- U vermijdt situaties die spanning oproepen
- U wilt opnieuw richting geven aan werk en leven
Wanneer is een andere behandeling passender?
Staan concrete denkfouten of gedragspatronen centraal, dan kan CGT beter passen. Bij traumatische ervaringen is een traumagerichte behandeling zoals EMDR meer aangewezen.
De keuze voor een behandeling hangt altijd af van uw klachten en een individuele beoordeling tijdens de intake.
05Werkwijze
Hoe verloopt de behandeling?
- 1
Kennismaking en intake
We bespreken uw klachten, werksituatie en hulpvraag. We kijken samen of uw klachten passen bij een ACT-gerichte aanpak.
- 2
Persoonlijk behandelplan
We brengen uw waarden en de patronen van vermijding in kaart en stellen haalbare doelen op.
- 3
Behandeling en begeleiding
Met oefeningen in acceptatie, defusie en aandacht werkt u tussen de sessies aan toegewijd handelen.
- 4
Evaluatie en vervolg
We evalueren uw flexibiliteit en functioneren en maken afspraken voor terugvalpreventie.
06Onderzoek
Wat zegt wetenschappelijk onderzoek?
39
gerandomiseerde studies met 1.821 patiënten met psychische of lichamelijke klachten
Bron: A-Tjak e.a., Psychotherapy and Psychosomatics, 2015
g = 0,57
gemiddeld effect van ACT ten opzichte van controlecondities (niet specifiek burn-out)
Bron: A-Tjak e.a., 2015
Burn-out
ACT wordt in een umbrella review genoemd als effectieve aanpak bij burn-out
Bron: Umbrella review, PMC, 2024
Wetenschappelijke onderbouwing
Een selectie van publicaties en richtlijnen. Vermelding betekent niet dat deze organisaties met Burnout Centrum Nederland samenwerken of ons aanbevelen.
A meta-analysis of the efficacy of acceptance and commitment therapy for clinically relevant mental and physical health problems
Meta-analyse van 39 gerandomiseerde studies met 1.821 patiënten met psychische of lichamelijke klachten. ACT presteerde beter dan controlecondities (Hedges' g = 0,57). Het onderzoek ging niet specifiek over burn-out.
Psychotherapeutic burnout interventions — an umbrella review
Overzicht van 10 systematische reviews en meta-analyses (2010–2024). Effecten op burn-out werden beschreven voor MBSR (7 reviews), CGT (4 reviews), ACT en rationeel-emotieve therapie. Volgens de auteurs is meer onderzoek nodig, met meer aandacht voor de werkcontext.
WHO guidelines on mental health at work
Internationale aanbevelingen voor organisatorische maatregelen, training en individuele interventies om psychische gezondheid op het werk te beschermen en werkhervatting te ondersteunen.
07Onze werkwijze
Waarom kiezen voor Burnout Centrum Nederland?
Wij richten ons uitsluitend op burn-out en stressgerelateerde klachten. Onze psychologen en burn-outspecialisten werken onder regie van een GZ-psycholoog en kiezen per cliënt de methode die past bij de klachten en de situatie.
- Specialistische focus
- Burn-out en stressgerelateerde klachten vormen de kern van ons werk.
- Persoonlijk behandelplan
- Methode, tempo en doelen worden afgestemd op uw herstelbehoefte.
- Klachten én werk
- Aandacht voor psychologisch herstel en voor werkgerelateerde factoren.
- Samenhang in beeld
- Inzicht in hoe klachten, functioneren en werk elkaar beïnvloeden.
- Duurzame re-integratie
- Waar passend afstemming met bedrijfsarts en werkgever, met behoud van vertrouwelijkheid.
- Snel van start
- Zonder wachtlijst, zodat herstel niet onnodig wordt uitgesteld.
08Samenvatting
ACT helpt om minder te worstelen met moeilijke gedachten en gevoelens en weer te handelen vanuit persoonlijke waarden. Het vergroot psychologische flexibiliteit, wat kan ondersteunen bij uitputting, piekeren en grenzen stellen. ACT past vooral wanneer plichtsbesef en vermijding herstel blokkeren. Professionele begeleiding helpt om de oefeningen gericht toe te passen in uw eigen situatie.
Wilt u weten welke behandeling bij uw situatie past?
Onze specialisten helpen u graag bij het verkennen van passende begeleiding.
Gerelateerde behandelingen
Psychologische behandelingen
Cognitieve gedragstherapie (CGT)
Inzicht in denkpatronen. Grip op gedrag en stress.
Lees meerStress & herstel
Mindfulness
Aandacht en bewustwording als basis voor herstel.
Lees meerPsychologische behandelingen
Schematherapie
Hardnekkige patronen begrijpen en doorbreken.
Lees meer