Psychologische behandelingen
Schematherapie
Hardnekkige patronen begrijpen en doorbreken.
Schematherapie richt zich op diepgewortelde patronen in denken, voelen en doen die vaak in de jeugd zijn ontstaan. Denk aan perfectionisme, altijd klaarstaan voor anderen of een sterke innerlijke criticus.
Bij terugkerende burn-out kan schematherapie helpen wanneer zulke patronen steeds opnieuw tot overbelasting leiden.
Neem contact op
01De behandeling
Wat is Schematherapie?
Schematherapie werd ontwikkeld door Jeffrey Young als uitbreiding van de cognitieve therapie. Een schema is een diep patroon van overtuigingen en gevoelens over uzelf en anderen, bijvoorbeeld ‘ik ben pas goed als ik presteer’.
In de therapie wordt gewerkt met ‘modi’: de toestanden waarin u op een bepaald moment zit, zoals de veeleisende criticus of de aangepaste, alles-op-de-automatische-piloot-modus. Naast gesprekken worden ervaringsgerichte technieken gebruikt, zoals imaginatie en stoelwerk.
Psychologische principes
- Schema's en modi herkennen
- Ervaringsgerichte technieken (imaginatie, stoelwerk)
- Cognitieve en gedragsmatige technieken
- Aandacht voor onvervulde basisbehoeften
Doelstellingen
- Inzicht in de oorsprong van patronen
- Verzachten van de innerlijke criticus
- Gezondere manieren om met behoeften en grenzen om te gaan
Toegepast bij onder meer
- Persoonlijkheidsproblematiek
- Chronische of terugkerende klachten
- Hardnekkig perfectionisme en faalangst
02Relatie met burn-out
Waarom kan Schematherapie helpen bij burn-out?
Bij een deel van de mensen met burn-out spelen al lang bestaande patronen een rol: altijd doorgaan, moeilijk hulp vragen of voortdurend aan hoge eisen willen voldoen.
- Perfectionisme
- Het schema ‘meedogenloze normen’ wordt herkend en geleidelijk afgezwakt.
- Grenzen aangeven
- Wie gewend is zich aan te passen, leert eigen behoeften serieus te nemen.
- Copingstijlen
- Overcompensatie en vermijding worden vervangen door gezondere strategieën.
- Voorkomen van herhaling
- Door de onderliggende patronen aan te pakken, wordt terugval minder waarschijnlijk.
03Voordelen
Belangrijkste voordelen
Inzicht in oorsprong
U begrijpt waarom bepaalde patronen zo hardnekkig zijn.
Mildere innerlijke stem
Minder zelfkritiek en meer zelfzorg.
Duurzame verandering
Gericht op de basis van terugkerende klachten.
04Geschiktheid
Voor wie is Schematherapie geschikt?
- U bent eerder uitgevallen en herkent hetzelfde patroon
- U hebt sterke perfectionistische of veeleisende trekken
- U stelt anderen altijd voorop
- Kortere behandelingen hebben onvoldoende blijvend effect gehad
Wanneer is een andere behandeling passender?
Bij een eerste burn-out zonder hardnekkige patronen is een kortere behandeling zoals CGT of ACT meestal passender. Schematherapie is intensiever en vraagt doorgaans meer tijd.
De keuze voor een behandeling hangt altijd af van uw klachten en een individuele beoordeling tijdens de intake.
05Werkwijze
Hoe verloopt de behandeling?
- 1
Kennismaking en intake
We bespreken uw klachten, werksituatie en hulpvraag. We onderzoeken of er sprake is van terugkerende patronen die een verdiepende aanpak vragen.
- 2
Persoonlijk behandelplan
Op basis van een casusconceptualisatie brengen we schema's en modi in kaart.
- 3
Behandeling en begeleiding
Met gesprekken, imaginatie en stoelwerk werkt u aan het veranderen van patronen.
- 4
Evaluatie en vervolg
We evalueren de veranderingen en hoe u nieuwe patronen vasthoudt in werk en privé.
06Onderzoek
Wat zegt wetenschappelijk onderzoek?
323
patiënten in 12 Nederlandse GGZ-instellingen: meer herstel na schematherapie (persoonlijkheidsstoornissen)
Bron: Bamelis e.a., Am J Psychiatry, 2014
88
patiënten met borderline: schematherapie gaf meer herstel en minder uitval dan TFP
Bron: Giesen-Bloo e.a., Arch Gen Psychiatry, 2006
Wetenschappelijke onderbouwing
Een selectie van publicaties en richtlijnen. Vermelding betekent niet dat deze organisaties met Burnout Centrum Nederland samenwerken of ons aanbevelen.
Results of a multicenter randomized controlled trial of the clinical effectiveness of schema therapy for personality disorders
Onderzoek in 12 Nederlandse GGZ-instellingen bij 323 patiënten met onder meer cluster C-persoonlijkheidsstoornissen. Na schematherapie herstelde een significant groter deel dan bij gebruikelijke behandeling.
Outpatient psychotherapy for borderline personality disorder: randomized trial of schema-focused therapy vs transference-focused psychotherapy
Nederlands gerandomiseerd onderzoek bij 88 patiënten met een borderline persoonlijkheidsstoornis. Schematherapie liet meer herstel en minder uitval zien dan transference-focused psychotherapie.
07Onze werkwijze
Waarom kiezen voor Burnout Centrum Nederland?
Wij richten ons uitsluitend op burn-out en stressgerelateerde klachten. Onze psychologen en burn-outspecialisten werken onder regie van een GZ-psycholoog en kiezen per cliënt de methode die past bij de klachten en de situatie.
- Specialistische focus
- Burn-out en stressgerelateerde klachten vormen de kern van ons werk.
- Persoonlijk behandelplan
- Methode, tempo en doelen worden afgestemd op uw herstelbehoefte.
- Klachten én werk
- Aandacht voor psychologisch herstel en voor werkgerelateerde factoren.
- Samenhang in beeld
- Inzicht in hoe klachten, functioneren en werk elkaar beïnvloeden.
- Duurzame re-integratie
- Waar passend afstemming met bedrijfsarts en werkgever, met behoud van vertrouwelijkheid.
- Snel van start
- Zonder wachtlijst, zodat herstel niet onnodig wordt uitgesteld.
08Samenvatting
Schematherapie richt zich op diepgewortelde patronen zoals perfectionisme, altijd klaarstaan en een strenge innerlijke criticus. Het biedt inzicht in de oorsprong van die patronen en helpt ze duurzaam te veranderen. De aanpak past vooral bij terugkerende klachten en hardnekkige copingstijlen. Professionele begeleiding is hierbij essentieel, omdat de behandeling verdiepend en intensief is.
Wilt u weten welke behandeling bij uw situatie past?
Onze specialisten helpen u graag bij het verkennen van passende begeleiding.
Gerelateerde behandelingen
Psychologische behandelingen
Cognitieve gedragstherapie (CGT)
Inzicht in denkpatronen. Grip op gedrag en stress.
Lees meerPsychologische behandelingen
Acceptance and Commitment Therapy (ACT)
Ruimte voor wat moeilijk is. Richting in wat belangrijk is.
Lees meerStress & herstel
Werkgerichte therapie
Herstel waarin werk vanaf het begin meetelt.
Lees meer